Istanboel uitgeraken was even eenvoudig als het inrijden aangezien er talrijke ferryboten de mensen verder het land inbrengen. Wij gingen naar Yalova, een uurtje met de ferry-boot. Je merkt misschien dat we ondertussen de puntjes niet meer op de i zetten, dat kost ook door de Ataturk die het Arabisch schrift afschafte en een nieuw schrift voor het Turks invoerde gebaseerd op het Latijnse alfabet. De gewone i bestaat ook nog maar typt moeilijker op dit klavier... sorry. (en wegens niet behorende tot de standaard ascii-letters zijn de i's zonder puntjes websitegewijs weer vervangen door i's met... sorry)
De overtoeristische kust heeft het in onze overwegingen niet gehaald van een route die door het binnenland (Anatolie) leidt. We houden immers van kleine dorpjes en kunnen hier veel meer de echte lokale cultuur proeven. Dit had natuurlijke serieuze consequenties. Net zoals in Griekenland konden we vanaf het zeeniveau dadelijk enorm klimmen tot 1000 meter hoog. Fietsers in onze voetsporen wees gewaarschuwd: de klim van Iznik naar Yenis,ehir is bovenmenselijk om niet te zeggen hels of moordend (zeker voor Kobe die tijdens heel deze klim zijn lief moed moest inspreken). 10 kilometer lang meer dan 10% stijgen... Chauffeurs stopten om een lift aan te bieden, helaas waren wij of te stoer of bestuurden zij een te kleine wagen om onze fietsen op te laden. Op de top konden we toch fier terugblikken over het meer dat we daags ervoor passeerden en werkelijk zeer mooi was. De streek die we hier doorkruisten bestond uit talloze gronden vol olijfbomen. Hele families werkten samen om de oogst binnen te halen: op hoge houten ladders met mandjes rond de heupen "harkten" ze a.h.w. de olijven van de takken. Een groot net op de grond moest de 'zeytin' (= olijven) die door de mand vielen, opvangen.
Op 1000 meter hoogte fietsen we nu reeds twee weken. Dit houdt in dat we over uitgestrekte golvende plateaus trappen. Indrukwekkende vergezichten verrassen ons voortdurend, lange wegen waarvan we de afstand telkens onderschatten strekken zich voor ons uit tot aan de horizon. De kleuren worden bruiner, het wol van de schapen neemt de zandkleur over, het aantal bomen neemt af, de moderne huizen evenzeer. We zien steeds vaker dorpjes gemaakt uit opgestapelde stenen uit de omgeving die met een soort van modder en mest tot muren worden gemetst. Deze huisjes vallen amper nog op tussen de rotsen en akkers. Echt prachtig en zo onbekend voor ons.
Vele dorpjes liggen er verlaten bij, in andere verrijzen soms plots erg moderne stenen huizen, geschilderd in felle kleuren. We hoorden dat dit vaak mensen zijn die jarenlang in het rijke Europa hebben gewerkt en dit laten bouwen voor later wanneer ze terugkeren of voor hun familie. Best een gek beeld: zulke traditionele dorpen met enkele villa's uit Knokke. In dit centrale deel van Turkije, vooral in de omgeving van Emirdag, ontmoeten we vele Turken die ons in het Nederlands of Frans aanspreken. Hele dorpen of stadjes hebben in Belgie (vnl. Schaarbeek, Antwerpen en Gent) gewerkt of hebben er bijna hun voltallige familie wonen. Grappig om in de middle of nowhere een "goeiedag" te horen van een voorbijrijdende Turk uit Berchem die hier op verlof is. Ook beslist speciaal om te tafelen in een typisch Turks restaurantje met een Franstalige familie uit Schaarbeek. En allemaal weten ze de Belgen te apprecieren.
Het is hartverwarmend hoe open en gastvrij Turken zijn. Overal waar we komen, willen mensen ons helpen of even vragen of we problemen hebben. Niet dus, als iedereen direct klaar staat met raad en daad. Elk dorpje heet je welkom: "Hos, Geldiniz" staat op een grote affiche of wordt geroepen door alle voetgangers. Ze willen je een hand geven en nodigen je uit op 'çay' (= thee). Nog geen enkele keer zijn we bedrogen uitgekomen, mensen zijn oprecht geinteresseerd en wij leren steeds meer Turks bij (Kobe wil zelf Turks gaan bijstuderen als hij thuis komt). Een boeiende taal die niet zo moeilijk is als het lijkt (de superlogische grammaticaregels vormen zelfs de basis van het Esperanto, een artificiele taal). Het enthousiasme is enkel vermoeiend wanneer we ergens toekomen als de schoolbel net luidt. Het is behoorlijk zwaar om stapvoets een berg op te fietsen met twee klassen achter je aan, die eerst moedig meeklimmen maar dan toch ook één voor één afhaken. In de eindtermen van het Engels dat hier aangeleerd wordt, zitten zeker volgende zinnen die we al 100 maal aanhoorden: "What's your name?" "How are you?" "I love you." Lea vindt het best grappig dat zulke bengels zonder voortandjes achter je aan hollen en verlegen naar de grond kijken als je hen een antwoord geeft op één van hun vragen. Vooral onze Turkse antwoorden zorgen voor grote hilariteit! Minder schattig is de politie van dit land. Zij begrijpen onze antwoorden evenmin als de schoolgaande jeugd maar blijven wel naar ons staren met hun pistool in de ene hand en onze paspoorten in de andere. We zijn ondertussen 3 keer zonder reden gecontroleerd. Omdat we in orde en braaf zijn, mogen we telkens doorfietsen. Ze vergroten voor ons het gevoel van veiligheid niet, een gevoel dat de Turkse inwoners ons gelukkig genoeg wel geven.
Sinds Griekenland vragen we elke dag voor een slaapplek binnen bij mensen (vanwege de koude en omdat het gewoon ook veel leuker is om de mensen zo goed te leren kennen). Het doen en laten van de Turkse families beginnen we daardoor echt te kennen. Voor aankomst in Istanboel hadden we nog een handleiding nodig, nu kunnen we er zelf één schrijven. Vooraleer we binnengaan, doen we onze schoenen uit en Lea (in de traditionele gezinnen) haar haardoek en wollen sok-sloefjes aan (beide een geschenk van Turkse vrouwen), wat meteen voor veel sympathie zorgt. Onze handen moeten we dadelijk wassen met een soort geparfumeerde alcohol waarvan de geur het hele huis vult. De meeste gezinnen staan erop dat we niets mee naar binnen nemen, omdat ze in alles zullen voorzien, inclusief bed en dekens. Het enige wat van ons wordt verwacht, is zitten in de woonkamer (op massa's tapijten en kussens die de scheve vloeren bedekken) dicht bij de kachel. Snel daarna mogen we mee aanschuiven rond de kleine tafel op de grond. Iedereen eet tesamen uit dezelfde bordjes gevuld met olijven, yoghurt, kaas, tomaten, soep en frietjes. De vrouwen geven heel de tijd verwarmd brood uit de kachel (= tegelijk oven) door en schenken thee in. We houden steeds een plekje in de maag over omdat we weten dat een uurtje later de volle fruitborden binnengebracht worden. Net voor het slapengaan, knabbelt iedereen nog zo snel als hij kan een kommetje pitjes en nootjes leeg (waarbij opvalt dat wij echte buitenlanders zijn... we slagen er immers echt niet in die zonnebloempitjes vlot met de tanden te openen).
Bij heel dit gebeuren staat de teevee permanent aan (zelfs het meest arme gezin heeft een televisie). De beelden die ons overspoelen zijn van verschillende aard. We zien massa's reclame, er is amper buitenlands nieuws, wel veel herhalende beelden van sensationele binnenlandse nieuwsfeiten (lijkt wel het Amerikaans programma 'Rescue 911'). Op bijna alle zenders zien we vrouwen met weinig bedekkende kleding en trendy kapsels. Soms vragen we ons af wat de vrouwen uit de gezinnen waar we slapen, hierover denken.
Een leuk nieuwtje is dat je beslist mag uitkijken naar het Eurosongnummer van Turkije, want dat klinkt best hip (hop) en krijgt van ons 'twelve points'.
Zoals duidelijk is, staat de kachel centraal en heeft die vele functies. We verbazen ons telkens weer dat hier werkelijk alle afval in gesmeten wordt en vragen ons af of ze zich bewust zijn van de gevolgen voor het milieu. Een warme douche is er overigens niet meer bij, maar we mogen 's morgens wel water nemen van de grote kan die heel de nacht op de stoof heeft gestaan om ons te wassen.
We overnachtten niet enkel in kleine dorpjes of bij traditionele gezinnen. In Eskisehir verbleven we twee dagen bij een zeer aardig gezin. De vader was eertijds burgerlijk ingenieur, maar moest deze job stoppen na financiele crisissen in de jaren '90. Nu is hij een gelukkige boer en schaakkampioen. De avond van ons arriveren werden we dadelijk mee genomen naar de schoonfamilie om daar te eten. Deze aangetrouwde familie via de oudste zoon, woonde 20 km verderop in een klein dorpje met enkel boeren. Na hun huwelijk, gearrangeerd door de ouders, verhuisde de dochter mee naar de stad. Onze verbazing was groot toen we de volgende dag de jongste zoon leerde kennen die verschillende diploma's had en met samenwoonde met zijn beste vrienden. Een gearrangeerd huwelijk zag hij totaal niet zitten en gelukkig genoeg respecteerden zijn ouders dit.
Misschien staat dit voorbeeld symbool voor hoe wij Turkije beleven. We zien een overgang tussen traditioneel en Westers, waar beide kanten nog volledig aanwezig kunnen zijn. We zijn echter benieuwd hoelang deze verschillen tesamen zullen blijven bestaan: traditionele dorpen lopen vaak leeg, de jongere generatie wil studeren en beleeft de religie op een andere manier... Niettemin zijn er ook werkende Turken die een eenmaking met Europa in hun nadeel zien en de oude getrouwe gang van zaken in hun dorp graag willen behouden.
Wat betreft het klimaat: Velen denken misschien dat we de winter ontglipt zijn maar hier in de bergen is het koud! Al weken wordt een halve meter sneeuw voorspeld maar die blijft gelukkig wel uit. Een snijdende wind speelt ons helaas soms wel parten wanneer ze recht in het gelaat blaast. Een stralende zon helpt ons er het plezier in te houden en te genieten van onze fietsdagen in deze prachtige natuur. En 's middags mogen we steeds ergens opwarmen bij ... een kacheltje natuurlijk!
Turkije ligt op de 'earth-quake-line'. Dit weten we nu na een schok van ongeveer 3 op de schaal van Richter (aldus vertelde het gezin waar we bij verbleven). Wij dachten dat het ging om een grap maar aardschokken zijn hier schering en inslag. We vinden het een angstaanjagend feit dat een nieuwe krachtige aardbeving in Istanboel wordt verwacht binnen x aantal tijd. Men schat het aantal dodelijke slachtoffers op 50.000 (o.a. door de slechtgebouwde huizen).
Vanavond kerstavond, dus beste wensen allemaal! Wij gaan het gezellig maken in een hotelletje hier. Een feestdag voor ons waar de Turken niets van begrijpen. Zij maken zich volop klaar voor het schapenfeest (en Lea haar vegetarische maag ook).
Op kerstdag trappen wij door, richting Cappadocia. De trekpleister bij uitstek in Turkije. In de zomer overspoeld door toeristen, in de winter door een zot koppel (dat zich afvraagt of jullie via deze verslagen wel genoeg begrijpen hoezeer deze reis de moeite waard is).
Dikke offerfeest-kerstzoen-met-nieuwjaarswensen
van de reporters te plaatse
Leila en Yakup
Ps: meer reisverhalen van andere fietsers (en een link naar onze website), kan je vinden op www.vakantiefietser.be (doorklikken op 'onderweg')
Istanboel uitgeraken was even eenvoudig als het inrijden aangezien er talrijke ferryboten de mensen verder het land inbrengen. Wij gingen naar Yalova, een uurtje met de ferry-boot. Je merkt misschien dat we ondertussen de puntjes niet meer op de i zetten, dat kost ook door de Ataturk die het Arabisch schrift afschafte en een nieuw schrift voor het Turks invoerde gebaseerd op het Latijnse alfabet. De gewone i bestaat ook nog maar typt moeilijker op dit klavier... sorry. (en wegens niet behorende tot de standaard ascii-letters zijn de i's zonder puntjes websitegewijs weer vervangen door i's met... sorry)
Op 1000 meter hoogte fietsen we nu reeds twee weken. Dit houdt in dat we over uitgestrekte golvende plateaus trappen. Indrukwekkende vergezichten verrassen ons voortdurend, lange wegen waarvan we de afstand telkens onderschatten strekken zich voor ons uit tot aan de horizon. De kleuren worden bruiner, het wol van de schapen neemt de zandkleur over, het aantal bomen neemt af, de moderne huizen evenzeer. We zien steeds vaker dorpjes gemaakt uit opgestapelde stenen uit de omgeving die met een soort van modder en mest tot muren worden gemetst. Deze huisjes vallen amper nog op tussen de rotsen en akkers. Echt prachtig en zo onbekend voor ons.
Sinds Griekenland vragen we elke dag voor een slaapplek binnen bij mensen (vanwege de koude en omdat het gewoon ook veel leuker is om de mensen zo goed te leren kennen). Het doen en laten van de Turkse families beginnen we daardoor echt te kennen. Voor aankomst in Istanboel hadden we nog een handleiding nodig, nu kunnen we er zelf één schrijven. Vooraleer we binnengaan, doen we onze schoenen uit en Lea (in de traditionele gezinnen) haar haardoek en wollen sok-sloefjes aan (beide een geschenk van Turkse vrouwen), wat meteen voor veel sympathie zorgt. Onze handen moeten we dadelijk wassen met een soort geparfumeerde alcohol waarvan de geur het hele huis vult. De meeste gezinnen staan erop dat we niets mee naar binnen nemen, omdat ze in alles zullen voorzien, inclusief bed en dekens. Het enige wat van ons wordt verwacht, is zitten in de woonkamer (op massa's tapijten en kussens die de scheve vloeren bedekken) dicht bij de kachel. Snel daarna mogen we mee aanschuiven rond de kleine tafel op de grond. Iedereen eet tesamen uit dezelfde bordjes gevuld met olijven, yoghurt, kaas, tomaten, soep en frietjes. De vrouwen geven heel de tijd verwarmd brood uit de kachel (= tegelijk oven) door en schenken thee in. We houden steeds een plekje in de maag over omdat we weten dat een uurtje later de volle fruitborden binnengebracht worden. Net voor het slapengaan, knabbelt iedereen nog zo snel als hij kan een kommetje pitjes en nootjes leeg (waarbij opvalt dat wij echte buitenlanders zijn... we slagen er immers echt niet in die zonnebloempitjes vlot met de tanden te openen).
Bij heel dit gebeuren staat de teevee permanent aan (zelfs het meest arme gezin heeft een televisie). De beelden die ons overspoelen zijn van verschillende aard. We zien massa's reclame, er is amper buitenlands nieuws, wel veel herhalende beelden van sensationele binnenlandse nieuwsfeiten (lijkt wel het Amerikaans programma 'Rescue 911'). Op bijna alle zenders zien we vrouwen met weinig bedekkende kleding en trendy kapsels. Soms vragen we ons af wat de vrouwen uit de gezinnen waar we slapen, hierover denken.
We overnachtten niet enkel in kleine dorpjes of bij traditionele gezinnen. In Eskisehir verbleven we twee dagen bij een zeer aardig gezin. De vader was eertijds burgerlijk ingenieur, maar moest deze job stoppen na financiele crisissen in de jaren '90. Nu is hij een gelukkige boer en schaakkampioen. De avond van ons arriveren werden we dadelijk mee genomen naar de schoonfamilie om daar te eten. Deze aangetrouwde familie via de oudste zoon, woonde 20 km verderop in een klein dorpje met enkel boeren. Na hun huwelijk, gearrangeerd door de ouders, verhuisde de dochter mee naar de stad. Onze verbazing was groot toen we de volgende dag de jongste zoon leerde kennen die verschillende diploma's had en met samenwoonde met zijn beste vrienden. Een gearrangeerd huwelijk zag hij totaal niet zitten en gelukkig genoeg respecteerden zijn ouders dit.
Misschien staat dit voorbeeld symbool voor hoe wij Turkije beleven. We zien een overgang tussen traditioneel en Westers, waar beide kanten nog volledig aanwezig kunnen zijn. We zijn echter benieuwd hoelang deze verschillen tesamen zullen blijven bestaan: traditionele dorpen lopen vaak leeg, de jongere generatie wil studeren en beleeft de religie op een andere manier... Niettemin zijn er ook werkende Turken die een eenmaking met Europa in hun nadeel zien en de oude getrouwe gang van zaken in hun dorp graag willen behouden.