Nieuwsbrief van 17 augustus 2007

Kinderrechten?

Een vraag die alleszins niet makkelijk te antwoorden is of hoe je moet omgaan met kinderen die werken op straat…

Hier in Gondar, houden vele kinderen zich bezig met het kuisen van schoenen of het verkopen van papieren zakdoekjes en kauwgom. Ze kopen deze zakdoekjes zelf in grotere winkels en verkopen ze dan bijna aan dubbele prijs (dit is nog maar 1 birr = € 0, 08). Sommige jongens helpen volwassenen met het dragen van spullen en vaak proberen de kinderen een centje over te houden aan het assisteren van toeristen. Sommige straatkinderen verkopen "soft" (= de zakdoekjes) om hun eigen hoofd boven water te houden, andere worden er op uit gestuurd om het inkomen van de familie aan te vullen.

Ethiopia heeft het verdrag over de kinderrechten aanvaard en geratificeerd. Daarin staan rechten ter bescherming van kinderen beschreven zoals het verbod tot kinderarbeid. Maar is dat wel een louter goede zaak? Families in ruraal gebied hebben hun kinderen nodig om op het vee te passen of bijvoorbeeld de ossen voor te lopen bij het ploegen van de grond. 70% van de kinderarbeid bestaat uit deze vorm van hulp op het platteland. Wat als deze kinderen de familie niet meer kunnen helpen? Gelukkig staat er in de Verklaring van de Rechten van het Kind een tweede luik waarin de overheid die deze Rechten wil invoeren ook een engagement moet aangaan. Concreet moeten ze bijvoorbeeld ouders steunen die in financiële problemen komen wanneer ze hun kinderen naar school sturen in plaats van in te zetten op het veld. Helaas is de schatkist van Ethiopia leeg.

Langs de andere kant, lossen we de problemen van armoede en ondervoeding niet gewoon op door voedsel uit te delen. Nigisti moedigt kinderen op straat meestal aan om te werken in de namiddag. "Het straatleven is niet gemakkelijk en ze moeten beseffen wat de realiteit is. Als onze jongens 's morgens naar school gaan, kunnen ze in de namiddag nog wat werken om hun boterham te verdienen. Dat is beter dan rondhangen en wachten op een fooi van toeristen," zo meent zij. Wij luisteren en merken hoe onze visie stilaan kan veranderen, eenmaal je geconfronteerd wordt met die realiteit.

Een land moet kunnen groeien. Ook in Europa bestond enkele generaties terug kinderarbeid. Bepaalde NGO's als 'Red de Kinderen', geven aan dat er een gevaar bestaat als we radicaal tegen alle vormen van kinderarbeid zijn en bijvoorbeeld de handel boycotten met landen waar kinderarbeid bestaat. Dit noopt vele kinderen tot een nog veel erbarmelijkere job. We concentreren ons volgens hen beter op de echt marginale en problematische vormen van kinderarbeid zoals prostitutie of jongeren die werken als drugleveranciers voor volwassenen.

Verkeersaccidenten troef

Ethiopiers gaan of te voet of nemen de minibus. Auto's zijn zo duur dat amper iemand er hier een bezit. Daarenboven laten de wegen het niet toe om met iets rond te rijden dat geen 4x4 is. Deze minibusjes zijn allemaal Toyota's die je herkent aan hun kleuren: blauw en wit. De chauffeur rijdt op vaste routes en een andere jongen speelt portier, ontvangt de centjes en roept de bestemmingen naar wachtende mensen langs de kant.

De wegcode is hier: hoe groter het voertuig, hoe sneller je opzij moet springen. Minibusjes wijken dus enkel voor vrachtwagens. De rem lijkt nog altijd op het stuur te staan en klinkt verdacht veel als toeter. Busjes met 11 zitplaatsen worden gevuld tot er 21 mensen inzitten. Lekker gezellig naast en op elkaar…

Drie dagen geleden staan we plots stil. Vele busjes naast elkaar. Niemand die opkijkt. Wanneer we vijf minuten later mogen doorrijden, zien we de wegberm vol mensen kijken naar een plas waarin een mens ligt met een zeil over. Een chauffeur van een minibusje legt een verklaring af bij de politie. Alweer iemand die niet snel genoeg weg kon duiken.

Elke week hoor je over deze accidenten, vele vrienden hebben een broer of zus om deze manier verloren. De meeste Ethiopiers wijten de oorzaak aan te veel gemotoriseerd vervoer. Maar als je je bedenkt dat minibusjes er in slagen de rit van Addis Ababa naar Gondar in 1 dag te doen - waar de normale bus er 2 over doet - dan weet je dat roekeloos rijgedrag wel eens een veel juistere reden kan zijn.

SIM-kaarten gevraagd

Piazza oversteken was niet mogelijk. Werkelijk duizenden mensen op een plein met rotonde, niet half zo groot dan de Rooseveltplaats. Mensen werden door de politie in rijen geplaatst, desnoods met een tik van hun stok. Iedereen wou het telecommunicatiegebouw binnen om een SIM-kaart te bemachtigen. Hoe vreemd kan het zijn. Een land dat op de wereldranglijst als tweede armste wordt opgesomd maar bijna iedereen een GSM bezit (behalve wij dan). Voor de SIM-kaart moet je 378 birr neertellen (vraag ons dus niet waar ze dat geld vandaan halen) en ze zijn enkel te verkrijgen wanneer een lading wordt geïmporteerd. Zo ongeveer om de drie maanden… Voor 'faranjies' is het al helemaal onmogelijk om legaal aan zo'n chip te komen.

We hadden wel bewondering voor deze Gondarianen die urenlang wachten, niet zeker zijn of ze nog op tijd een SIM-kaart kunnen bemachtigen. En dan spreken we nog niet over de vastberadenheid wanneer een nieuwe wolkbreuk losbarst. Normaal vluchten iedereen dan snel onder een afdak of in een winkeltje. Nu zagen we sommige gelukkigen een paraplu opendoen, terwijl de anderen verregenden en probeerden recht te blijven staan in de straat die een rivier geworden was.

Wist je dat…

... wij heel blij zijn dat Nigisti terug is uit Addis. Het is gezellig samenwerken in het bureautje.

... Lea de bureau ondersteboven heeft gehaald, gekuist en heringericht? Er was iemand heel blij met het zien van de bureau met infoposters, prachtige foto's van het (haar) werk van de voorbije jaren en een nieuwe kast om de toekomstige dossiers in te rangschikken.

... Kobe een mini lecture over geheugen heeft mogen geven op vraag van Steve? Hij is eveneens een faranji hier die Engels en linguïstiek doceert.

... dat we CVM, een Italiaanse NGO, mochten bijspringen omdat ze communicatieproblemen hadden? Een coöperant moest hier de projecten komen evalueren maar sprak enkel Italiaans en Frans. Dus mochten wij een dagje werken als vertalers.