|
| ||||
| Yenege Tesfa | ||||
| Yenege Tesfa | Steunen | Acties | Nieuwsbrief | Foto's |
Sommige interpersoonlijke problemen kunnen wij met ons gezond verstand niet vatten. Of toch niet zolang wij uit een andere cultuur komen en deze niet volledig kunnen vergeten. Hoe flink we ook ons best doen om de gewoontes en gebruiken van dit land te vatten, elke dag komen we toch wel weer voor nieuwe verrassingen te staan. Sommige daarvan zijn minder leuk…
Tamrat vroeg enkele weken geleden of hij een persoonlijk gesprek met Nigisti en ons kon hebben. Daar zagen we geen graten in. We kennen Tamrat ondertussen en weten dat hij graag met ons alleen zit om over zijn leven en problemen te praten. Vaak zijn deze wat overroepen en van een groot adolescentiegehalte. Maar deze keer blijkt het serieuzer te zijn. Tamrat vertelt ons dat hij wordt achterna gezeten door de familie van een man die door Tamrat zijn vader, 10 jaar geleden, vermoord is.
Het doet ons denken aan een fragment uit het nieuwe boek van Jan Leyers dat we recent gelezen hebben: 'Nomaden hebben tijd noch plaats om iemand een lang proces te geven en hem gevangen te zetten. Een straf moest onmiddellijk worden uitgevoerd. Om dezelfde reden mocht je vroeger bij een moord of verkrachting wreken op een willekeurig lid van de clan van de dader.' Nigisti vertelt ons dat deze vorm van straffen eveneens actief is in Ethiopië, zeker als de families afkomstig zijn uit bepaalde rurale gebieden (in dit geval “uit de bergen”). De wraak wordt enkel toegepast op de broer, zoon of kleinzoon van de dader en pas als het slachtoffer volwassen is. Omdat oog om oog, tand om tand dan pas echt voelbaar is.
Tamrat woont als sinds zijn twaalf jaar in de shelter van Yenege Tesfa. Ondertussen is hij bijna een volwassen man en dus klaar om “de strijd” aan te gaan. Tamrat's vader heeft zijn eigen vriend doodgeschoten na een dronkemansavond. Zijn vader zelf is enkele jaren gestorven aan “een ziekte”. Hij is dus buiten spel. Zijn moeder is verdwenen met de noorderzon. Zijn oudere broer werkt ergens in Sudan, zijn jongere zus woont aan de grens met Sudan.
We hoopten dat een gesprek met de familie van Tamrat een oplossing kan bieden. We belden de tante van Tamrat dat er familiesamenkomst moest worden georganiseerd. Via via geraakte de boodschap tot bij de familie van Tamrat. Omdat die nog in de rurale gebieden wonen, kost de overdracht van zo'n bericht - te voet - enkele dagen tijd. De bewuste dag beslissen wij niet mee te gaan, ook al kan Tamrat zijn teleurstelling niet onderdrukken. Onze huidskleur en afkomst zou echter een belangrijke, en gevaarlijke, rol kunnen spelen. Bovendien willen we dat de familie beseft dat zijzelf verantwoordelijk zijn voor Tamrat en geloven dat Nigisti deze boodschap ook kan overbrengen.
Maar het gesprek is niet vruchtbaar. De familie heeft geen hoop en zegt dat Tamrat zijn toekomst vaststaat. Ze zullen hem vinden en vermoorden, aldus het antwoord van de grootvader. Hij kan hoogstens vluchten en hopen dat men niet uitvindt waar hij zich schuilhoudt. Maar dan is het wel hopen dat de zus geen zoontje krijgt, want anders zal ook haar kind met een zwaar van Damocles boven het hoofd leven… Tegen dat die jongen echter volwassen is hopen we dat deze traditionele wraakacties het land uit zijn. Dus kiezen we nu eerst voor Tamrat.
We besluiten dat Tamrat voorlopig niet te veel op straat moet rondhangen. Van school rechtstreeks naar de shelter en andersom. Op het eind van dit schooljaar sturen we hem naar Addis Ababa (tussen meer dan 2,5 miljoen andere inwoners), dat wil hij immers zelf ook. We zullen uitzoeken of er daar een geschikte plek is voor hem zodat hij niet weer op straat terecht komt. Hij zal helaas zonder afscheid moeten vertrekken, als een dief in de nacht, zonder een spoor na te laten. Zijn “broers”, de jongens in de shelter zullen het niet begrijpen. Of misschien wel? Goed mogelijk dat wij (faranjies of vreemdelingen) de enigen zijn die het niet begrijpen.
De twee grootste deugnieten uit Gondar die al sinds jaar en dag op straat leven en slapen: Abel en Yared zijn hun namen. Steeds ruzie met elkaar maar 's nachts onafscheidelijk. Overdag vechten ze om eten, zie je wel eens een steen vliegen en huren ze een fietsje als ze genoeg centjes bij elkaar gebedeld hebben. Daarmee fietsen ze trots maar gevaarlijk over de drukste straat in Gondar en roepen ze naar iedereen die ze kennen. 's Nachts slapen ze in “lepeltjes” onder een plastiek op het voetpad. Als het een woelige nacht geweest is, zie je ze in één van de zijstraten overdag bijslapen. Beide hebben ze nog ouders maar die geven niet om hen. Ze zijn nu ongeveer acht jaar oud en leven zeker al vier jaar “fulltime” op straat.
We hadden Abel en Yared uitgenodigd voor Pasen (zie vorige nieuwsbrief) in de shelter. Een namiddag in een veilige en gezellige omgeving, een flinke maaltijd en een goede douche. Maar daarbij hadden we niet echt rekening gehouden dat deze gasten “echte” kinderen van de straat zijn met de nodige gewoonten. In de plaats van een douche, wasten ze zich liever met wat water uit een bakje. En in de plaats van een goed gevuld bord aten ze liever het rauwe vlees van op de grond of uit een plastieken zak. De nieuwe kleren die Nigisti hen aanbood moesten ze niet hebben, een uurtje later vonden ze een gescheurde broek in een hoekje van de shelter en die vonden ze geweldig. De camera die Lea mee had en de zonnebril van Kobe scoorden eveneens. Ze beleefden een fijne dag en vertrokken met een grote glimlach, klaar om een plekje op straat te vinden voor hun middagdutje. Dat er bedden zijn in de shelter hadden ze niet opgemerkt. Wij bleven wat onder de indruk achter en vroegen ons af of onze jongens ooit ook zo waren. En of de jongens zichzelf in deze jongens herkend hadden en zagen hoe groot het verschil is met wie ze nu zijn.
Misschien herkennen jullie zijn naam uit vorige verslagen. Sisay is een speciale jongen en we schrijven graag eens wat meer over hem. Hij woont al sinds enkel jaren in de shelter en ja, hij is zo een jongen die al een geweldige grote weg heeft afgelegd, letterlijk en figuurlijk. Hij kwam met zijn moeder uit de landelijke gebieden met de welbekende droom in Gondar een beter leven te kunnen opbouwen.
Moeder en Sisay kwamen echter op straat terecht, moeder stierf snel en Sisay bleef achter met zware rugproblemen. Toen Nigisti hem leerde kennen liep hij, met een stok, in een houding van 90 graden, een winkelhaak a.h.w. Hij was toen nog geen 10 jaar oud. Nigisti nam hem mee naar het hospitaal en daar besloot men, na een scan, dat hij geopereerd moest worden. De bewuste dag van de operatie kwam de dokter echter niet opdagen en besloot Nigisti dat Sisay een poosje in de shelter kon logeren. De jongens hebben zich direct ontfermd over hem, eten gebracht en hem op de rug gedragen naar school. Al na een weekje was er een verschil zichtbaar, aldus Nigisti. Hij liep iets rechter en stilaan begon hij te praten. Een maand later werd de stok opzij gegooid, Sisay kon zonder stok verder en dit zonder operatie.
Ondertussen is Sisay een flinke jongen van 14 jaar die nog nooit voor problemen gezorgd heeft. Of toch, één keertje was hij boos op ons omdat wij hem hadden ingedeeld bij de jongere groep voor de taalschool en hij bijgevolg enkel nog maar in het weekend les mocht volgen. Hij wou elke dag in de week. Wij hebben twee weken voet bij stuk gehouden, het leek ons immers gezond dat hij tussen leeftijdsgenoten zou zitten. Maar hij werd er zo stil en droevig van dat we uiteindelijk toegaven aan zijn wens. Sindsdien straalt hij weer een beetje meer.
Deze week gingen we langs in de shelter. Sisay zei weinig toen hij uit de douche kwam. Toen Kobe hem vroeg of hij mee naar de markt wou om laarzen voor Gebre (onze nieuwe guardian) te kopen, knikte hij zonder er haast achter te zetten. Een halfuurtje later zat hij nog steeds gehurkt met wat takjes te spelen, of dat dachten we toch. Wat bleek? Hij had een vuurtje voor zichzelf en de hond van de shelter, zijn trouwste vriend, gemaakt om op te warmen. Daar zat hij dan, in een hoekje, met de hond dicht tegen zich aan en zijn voeten boven het vuur. Toen Lea een foto van hem nam, kon hij zijn lach bijna niet onderdrukken. Zo trots op wie hij is en wat hij kan. Terecht!
… we vandaag, 9 mei, net één jaar in Ethiopië zijn? Een jaar geleden fietsten we dit land binnen en wisten we niet waar we aan begonnen waren.
… dat we op één jaar zovele veranderingen hebben gezien in Gondar, dat we zelf amper kunnen volgen? Waar er voorheen één supermarktje, internetcafé, restaurant of uitgaansplek was, zijn er nu meerdere. Helaas zijn de middelen om dit te bevoorraden niet verbeterd. De wegen zijn bijvoorbeeld nog steeds in slechte staat, is er weinig elektriciteit en een gebrek aan benzine.
… het einde met rasse schreden nadert? Eind augustus plannen we te vertrekken. Maar daarover meer in één van de volgende nieuwsbrieven.